پس معتصم دستور داد او را به زندان برند تا به كار وى رسيدگى شود . و بدين حيله كشتن وى به تأخير افتاد تا محمد بن جهم اموالى به خليفه تقديم نمود و از كشته شدن نجات يافت . « 1 » تاريخ درگذشت محمد بن جهم به درستى معلوم نيست ، گفته‌اند كه وى كمى پس از اينكه معتصم به خلافت نشست در سال 218 بدرود زندگى گفت ، ولى از آنچه جاحظ در البيان و التبين نقل مىكند چنين برمىآيد كه محمد بن جهم تا زمان خلافت الواثق زنده بوده است ، و اما معروف شدن او به برمكى ممكن است به سبب پيوستگى او با برمكيان بوده است . هشام پسر قاسم دربارهء هشام پسر قاسم از منابع تاريخى اطلاعاتى به دست نيامد آنچه دربارهء وى مىدانيم اين است كه نام وى علاوه بر فهرست ابن نديم در چند مأخذ تاريخى ديگر نيز به‌عنوان مترجم خداينامه ذكر شده است . و ترجمه وى كه به نام « سير الملوك » خوانده مىشده در مآخذ ذيل آمده ؛ كتاب سنى ملوك الارض و الانبياء تأليف حمزة بن الحسن الاصفهانى ، ص 14 . و كتاب الاثار الباقية تأليف بيرونى ، ص 99 . و كتاب فارسى مجمل التواريخ ، ص 2 . و مقدمه قديم شاهنامه فردوسى . « 2 » موسى پسر عيسى كسروى موسى بن عيسى كسروى هم غير از فهرست ابن نديم نامش در مصادر ديگر تاريخى مانند مقدمه تاريخ بلعمى و مقدمه قديم شاهنامه ، و كتاب المحاسن و الاضداد ، و كتاب مجمل التواريخ آمده ، و از وى روايات

--> ( 1 ) . وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 65 در شرح حال احمد بن ابى ودؤاد . ( 2 ) . اين مقدمه نخستين‌بار با تحقيق علامهء قزوينى در كتابى كه به مناسبت جشن هزاره فردوسى به همين نام در سال 1323 انتشار يافت چاپ گرديد .